EMBU Z’AMANNYA (NOUN CLASSES)

EMBU Z’AMANNYA (NOUN CLASSES)

Olubu ly’ettuluba amannya agenjawulo mwegada mu luganda embu z’amannya ziri 23 era ze zino

1MU

Muno mugendamu amannya gabantu agenkalakkalira okugeza Nabasumba, Namitara, Katumba, Musoke.

Mugendamu n’amannya g’ensolo nga zufuuliddwa abantu okugeza wampologoma, wanfuddu, wante.

Mulimu n’amannya amalala okugeza ssabbuuni, kaama, kkamulali namalala.

Amannya gano galagibwa ne nakasigirwa endazi eya ono, oli, oyo.

2BA

Muno mulimu amannya agali mu 1MU naye nga galimubungi okugeza bannamitala, bawampologoma, bamusoke.

Nakasigirwa endazi eri bali, abo, bano

3MU

Muno mugenderamu agebimera okugeza muyembe, mucungwa, muwogo.

Agebisolo okugeza musege, musota, munnya.

Agendwadde okugeza mutwe, musujja

Nakasigirwa endazi eri guno, guli, ogwo

4MI

Muno mugenderamu amannya gonna getulabye mu 3MU naye nga gali mubungi. Okugeza micungwa, miguwa, misoto, misujja.

Nakasigirwa endazi eri gino, giri, egyo

5LI

Muno mugendamu amannya agatandika n’ennyingo li okugeza; linnyo, lyato, linnya, liggwa, liiso.

Mugendamu amannya agaba galaga obunnene bw’ekintu okugeza linene, lisota, liwala.

Mugendamu amannya amalala nga bbaala, jjuuni, ttama, ttaka.

Nakasigirwa endazi lino, liri, eryo

6MA

Muno mugendamu amannya agali mu 5LI naye nga gali mubungi okugeza amaaso, amannyo, amaato, amaggwa.

Mugendamu n’amannya amalala ngobumu bwago tebuli mu 5li naye nga gatandisa ennyingo eya “ma” okugeza magulu, matu, maaso.

Nakasigirwa endazi eri gano, gali, ago

7KI

Muno mugendamu amannya agatandika n’ennyingo ki okugeza; ekiti, ekikopo, kitabo, ekiigiko.

Megenderamu namannya agagezaako okuvumaganya ekintu okugeza kikazi, kiwale, kisikaati.

Nakasigirwa endazi eri kino, ekyo, ebyo

8BI

Olubu luno lugendamu amannya agali mu 7KI nga gali mubungi okugeza bitabo, bikopo, bigiiko

Nakasigirwa endazi eri bino, biri, bino.

9N

Muno mugendamu amannya agatandika ne nakinyindwa naye ng’egatidwako ensirifu okugeza mp, ns, mb, nt, ng, nf, nk okugeza enkumbi, ensimbi, ente

Nakasigirwa endazi eri eno, eyo, eri

10N

Muno mugendamu amannya agali mu 9N naye nga gali mubungi okugeza enkoko, ente, ekikolo tekikyuka wabula Nakasigirwa endazi yekyuka.

Nakasigirwa endazi eri eno, eyo, eri

11LU

Muno mugendamu amannya agatandisa n’ennyingo “lu” okugeza luku, luzzi, lusuku, lugoye, lupapala.

Nakasigirwa endazi eri luno, luli, olwo.

12KA

Mugendamu amannya agatandika n’ennyingo eya “Ka” okugeza Katale, Kawunga, Kambe, Katungulu.

Mugendamu n’amannya agalaga obutono bwekintu okugeza kasajja, kawala, katabo, katebe.

Nakasigirwa endazi eri kano, ako, kali

13TU  

Muno mugendamu amannya agatandisa ennyingo eya tu okugeza otulo, mugendamu amannya agalaga obutono bwekintu okugeza tukazi, tusajja, tusukkaali.

Nakasigirwa endazi eri tuno, otwo, tuli

14BU

Mugendamu amannya agali mu 12ka ne 13tu nga gali mubungi okugeza butale, butungulu, buwunga

Nakasigirwa endazi eri buno, buli, obwo

15KU

Muno mugendamu amannya agatandika n’ennyingo “ku” okugeza kutu, kugulu.

Nakasigirwa endazi ziri kuno, kuli, okwo

16WA

Muno mugendamu amannya agatandisa n’ennyingo “wa” nga galaga bifo okugeza wansi, waggulu, wamberi.

17KU

Mugendamu amannya agatandisa n’ennyingo “Ku” nga galaga bifo okugeza kungulu, kummeeza.

Nakasigirwa endazi ziri kuno, kuli, kuno

18MU

Mugendamu amannya agatandisea n’ennyingo “mu” naye nga galaga ebifo okugeza mukisero, mukikebe, mummotoka.

Nakasigirwa endazi ziri muno, muli, omwo

19 –

20GU 

Mugendamu amannya agatandisa n’ennyingo “Gu” naye nga galaga obunene bw’ekintu ate oluusi n’egabanga agavuma okugeza gukazi, gumotoka, gukopo, guyumba.

Nakasigirwa endazi ziri guno, guli, ogwo

22GA

Mugendamu amannya agali mu 20GU nga gali mu bungi okugeza gakazi, gamotoka, gakopo, gayumba.

Nakasigirwa endazi eri gano, gali, ago

23E

Mulubu luno mugendamu amannya agatandise ennyingo eya “e” naye nga galaga bifo okugeza ewaffe, emmanga, ebbali.

Nakasigirwa endazi ziri eno, eri, eyo

Ebyetaago by’lubu

  • Empeerezi esooka
  • Ennyingo yerinnya
  • Nakasigirwa endazi
  • Nakasigirwa eyessira
  • Ennyingo y’olubu

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top