Enzimba Y’ennyingo, Ebika By’ennyingo Luganda Notes

Enzimba Y’ennyingo

Ennyingo bwebutundutundu obwenjawulo obukola oba obuzimba ekigambo.

Ebika By’ennyingo

  1. Ennyingo ey’ennukuta emu eno ezimbibwa n’empeerezi yakko era nga zezino empeerezi ezikola ennyingo a, e, o. okugeza; o-mupiira, e-mmere, a-kawala.  
  2. Ennyingo ey’ennukuta ebbiri. Wano tukozesa ensirifu emu n’empeerezi emu okugeza wa, ye, ku, bo. Ku-li-ma
  3. Ennyingo eyennukuta essatu
  4. Ensirifu bbiri n’empeerezi emu okugeza; amazzi, Okutta, Omuggo
  5. Nakinyindwa ko ne nsirifu n’empeerezi
  6. Mba       -        okulimba
  7. Nga        -        egwa-nga
  8. Mpu       -        empunu
  9. Ensirifu n’empeerezi bbiri.
  10. Baa        -        Abaana
  11. Waa       -        Okuwaata
  12. Saa        -        Okusaala
  13. Ensirifu gattako ne nampawengwa n’empeerezi okugeza;

Mye    -        Emyenda.

Twa    -        Obutwa

  1. Ennyingo y’ennukuta ennya.
  2. Ensirifu bbiri n’empeerezi bbiri okugeza;

Ssaabasajja, nnaabakyala, Ssaabasumba, eggaali

  • Nakinyindwa + ensirifu + nampawengwa + empeerezi. Okugeza;

Nkwa -        enkwawa

Mbwa -        embwa

  • Ensirifu bbiri n’enampawengwa okugeza;

Eddwaliro, emmwanyi

  • Ennyingo y’ennukuta ettaano.
  • Ensirifu bbiri wamu ne nampawengwa n’empeerezi. Okugeza

Eggwiiso, Eggwaatiro

ENKOZESA Y’ENNUKUTA ENNENE

  1. Ngatutandika ssentensi yonna oba emboozi okugeza;

Omusajja yafumuuse emisinde tewali yategedde gyeyakute.

  1. Nga tuwandiika amanya agenkalakkalira okugeza;
  2. Ag’abantu, nga Kasiga, Nanyanzi, Ssenyimba.
  3. Ag’ensozi, nga Rwenzori, Kirimanjaro, Mufumbira.
  4. Ag’ebibuga nga Kampala, Mityana, Masaka.
  5. Ag’amawanga nga Abaganda, Abanyoro, Abasoga.
  6. Ag’ensi okugeza Yuganda, Kenya, Tanzania
  7. Ngatuwandiika emitwe gy’emboozi okugeza; “OKUBONAABONA SI KUFA”
  8. Ngatutandika vaasi y’ekitontome
  9. Ngatulaga obusukkulumu bw’omuntu okugeza Ssalongo, Ssabalabirizi, Nnaabagereka.
  10. Ngatuwandiika erinnya ly’ekitabo okugeza ZINUNULA OMUNAKU
  11. Ngatwagala okussa essira oba okuggumizza kyetwogerako naddala mu kitontome okugeza; MU BUSUJJU eyo e KIGGWA, Ye wali MUTASINGWA Akulira EKIKA KY’EMBWA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top